EPUB FACTORY
Tìm hiểu EPUB / Cách làm
Cách làm

Làm EPUB từ ảnh
manga, sách ảnh và tuyển tập minh họa

Với một cuốn sách mà điều quan trọng là hình thức của trang — một bộ manga, một cuốn sách ảnh — bạn dựng một tệp EPUB bố cục cố định từ ảnh. Cơ chế thì đơn giản: dán mỗi trang một tấm ảnh rồi đóng lại. Nhưng kết quả tốt đến đâu thì gần như hoàn toàn phụ thuộc vào khâu chuẩn bị trước đó.
Trong bài này
  1. Hình dung công việc
  2. Đánh số cho tên tệp
  3. Định dạng ảnh và độ phân giải
  4. Chọn chiều đóng gáy
  5. Xử lý trang đôi thế nào
  6. Sống chung với kích thước tệp
  7. Kiểm tra kết quả

Hình dung công việc

Có bốn chặng.

1Chuẩn bị ảnh (định dạng, độ phân giải, tên tệp)
2Quyết định chiều đóng gáy và thông tin sách
3Chuyển sang EPUB
4Kiểm tra hiển thị trong một ứng dụng đọc

Trong số đó, chặng đầu tiên mới là cái quyết định kết quả. Chuẩn bị xong rồi thì việc chuyển đổi có thể tự động hóa.

Đánh số cho tên tệp

Đây là phần quan trọng nhất, và cũng là phần người ta hay bỏ sót nhất.

Thứ tự trang trong EPUB đến từ thứ tự tên tệp. Đặt tên sai thì các trang đảo lộn.

◯ Đúng
 001.jpg 002.jpg … 010.jpg 011.jpg

× Hỏng bét
 1.jpg 2.jpg … 10.jpg 11.jpg
 → sắp thành 1, 10, 11, 2, 3 …

Máy tính sắp xếp chúng như văn bản, nên nếu số chữ số không bằng nhau thì "10" rơi vào trước "2". Hãy dùng số thứ tự đệm số 0 cho đủ độ dài mà số trang của bạn đòi hỏi. Ba chữ số khi vượt 100 trang, bốn chữ số khi vượt 1000.

Nếu bạn cũng muốn có tên trong đó

001_cover.jpg — thêm phần mô tả sau con số thì hoàn toàn không sao. Miễn là tên bắt đầu bằng một con số có đệm số 0, thứ tự vẫn ổn định.

Định dạng ảnh và độ phân giải

Đây là những định dạng thường được dùng trong EPUB.

Định dạngHợp vớiCần lưu ý
JPEGẢnh chụp, minh họa màuNén quá tay thì giảm chất lượng
PNGNét vẽ, ảnh có nhiều chữKích thước tệp tăng rất nhanh
WebPKhi cần ghìm kích thước lạiKiểm tra mức hỗ trợ của ứng dụng đọc

Với ruột một bộ manga, JPEG thường là đủ ngay cả với những trang gần như đen trắng, dù tranh nhiều nét mảnh có thể trông sạch hơn ở dạng PNG. PNG cho bìa và JPEG cho ruột là cách chia thường gặp.

Một mốc tham chiếu cho độ phân giải

To hơn không có nghĩa là tốt hơn. To quá thì tệp phình ra và ứng dụng đọc trở nên ì ạch.

Chọn chiều đóng gáy

Manga Nhật đọc từ phải sang trái. Quên thiết lập này thì trang lật ngược chiều.

Trong EPUB thiết lập ấy nằm trong một tệp tên là content.opf .

Giá trịÝ nghĩaSách dùng nó
rtlTừ phải sang tráiManga Nhật, chữ dọc
ltrTừ trái sang phảiChữ ngang, sách kiểu phương Tây

Trong một công cụ chuyển đổi, điều này thường hiện ra dưới dạng lựa chọn "đóng gáy phải / đóng gáy trái". Chọn sai thì người đọc bắt đầu từ trang cuối.

Xử lý trang đôi thế nào

Manga hay dùng trang đôi: hai trang tạo thành một bức tranh duy nhất. Có hai cách xử lý nó trong EPUB.

Cách 1: cắt làm hai

Cắt trang đôi ở chính giữa rồi chèn vào thành hai tấm ảnh theo thứ tự. Ưu điểm là mọi môi trường đều chắc chắn xử lý chúng như những trang. Nếu ứng dụng hỗ trợ chế độ ngang, chúng tự động xếp cạnh nhau.

Cách 2: giữ nguyên thành một tấm

Chèn tấm ảnh rộng đó thành một trang duy nhất. Bức tranh không bị cắt, nhưng trên màn hình dọc nó hiện ra rất nhỏ.

Chọn cách nào

Trên thực tế, cách 1 (cắt đôi) mới là cách an toàn. Việc các ứng dụng sắp đặt trang đôi ra sao thì khác nhau tùy cách hiện thực, và không phải lúc nào chúng cũng xếp cạnh nhau đúng ý bạn. Chỉ cân nhắc cách 2 khi việc cắt bức tranh là điều không thể chấp nhận với chính tác phẩm.

Sống chung với kích thước tệp

Các tệp EPUB dựa trên ảnh chắc chắn sẽ lớn. Một bộ manga 200 trang lên tới vài chục megabyte chẳng có gì bất thường.

Tệp lớn kéo theo nhiều hệ quả.

Câu trả lời rút lại là giữ độ phân giải ở mức thực sự cần thiết. Nhồi vào dữ liệu ở độ phân giải in ấn chỉ làm phiền người đọc; trên màn hình trông gần như y hệt.

Kiểm tra kết quả

Khi chuyển đổi xong, luôn kiểm tra hiển thị. Những thứ cần xem là cố định.

Đặc biệt, nếu bạn định xuất bản trên Kindle thì kiểm tra bằng công cụ xem trước của Amazon là bắt buộc. Amazon chuyển tệp EPUB nhận được sang định dạng riêng, nên cái bạn thấy trong trình đọc EPUB của mình chưa chắc là cái người đọc nhận được.

Dựng một tệp EPUB từ thư mục ảnh

Chọn một thư mục ảnh đã đánh số và bạn nhận được một tệp EPUB bố cục cố định với chiều đóng gáy và cỡ trang đã được lo liệu. Không cần tài khoản, không cần cài đặt.

Dùng thử EPUB FACTORY